1966с. Сылан нэһилиэгэр, Бэрэ учаастагар биригэдиир Федор Николаевич Друзьянов туруорсан, ыанньыксыттар оҕолоругар анаан, Михаил Данилович Аммосов, Михаил Петрович Макаров буоланнар Булгунньахтаахтан дьиэ көһөрөн аҕалан Слепцовтар дьиэлэригэр сыһыары детсад дьиэтин туппуттара. Үлэһиттэр бары көхтөөхтүк үлэлээн, субуотунньуктаан, күһүн балаҕан ыйыгар 25 миэстэлээх детсад арыллыбыта. Бастаан, 10 оҕо баара. Сэбиэдиссэйинэн учуутал идэлээх Евдокия Васильевна Постникова ананан үлэтин саҕалаабыта. Бастакы иитээччилэринэн Людмила Егоровна Ноеннохова, Анастасия Трофимовна Сивцева (Окоемова), Анна Львовна Чиркоева, ньээҥкэлэринэн Евдокия Афанасьевна Друзьянова, Мария Петровна Сергеева, Анна Самуиловна Сивцева, таҥас сууйааччынан Марфа Афанасьевна Маркова, поварынан Боя Алексеевна Макарова, тас үлэһитинэн Егор Данилович Аммосов үлэлээбиттэрэ. 1969с. Анал үөрэхтээх Анна Егоровна Друзьянова (Соловьева) ананан үлэтин саҕалаабыта. Кини кэлиэҕиттэн, Уһун-Күөлтэн 30-ча оҕону хомуйан, үлэлээбиттэрэ. Оҕолору өрөбүл күннэргэ дьиэлэригэр тарҕаппакка, хас да ый буола-буола улахан бырааһынньыктарга эрэ тарҕаһаллара. Холобур, саҥа дьылга, дьахтар күнүгэр, маайга, ыһыахха. Оттон сайынын толору үлэлииллэрэ.     

         1974 с. күһүн Уһун-Күөлгэ Бэрэ, Түөйэ детсадтарын холбоон 50 миэстэлээх, 2 группалаах детсад аһыллыбыта. Сэбиэдиссэйинэн Анна Егоровна Друзьянова салгыы анаммыта. Уһун-Күөлгэ орто оскуола эргэ начальнай дьиэтин өрөмүөннээн детсад үлэтин саҕалаабыта.

         1977с. Уһун-Күөлгэ саҥа бырайыактаах детсад аһыллыбыта. Бу детсады Юрий Семенович Максимов салайааччылаах олохтоох бригада туппута. Детсад 1987 с. диэри 3 группанан 70 оҕону хабан үлэлээбитэ.

         1978 с. сыл аайы детсадка оҕо сылдьыытын былаанын аһара толорон, детсадтар икки ардыланааҕы социалистическай куоталаһыыга кыайан, сэбиэдиссэй А.Е.Друзьянова РСФСР бочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта. 1987 сылга “Чурапчы” сопхуос директора Н.Г.Михайлов 2 квартиралаах уопсай дьиэни детсадка уларытан туттаран, дьааһыла группата аһыллыбыта. Онтон ыла детсад толору 4 группанан үлэлээн кэллэ. Оччолорго сыл аайы 100-тэн тахса оҕо сылдьара. Нэдиэлэ устата хоноллоро, өрөбүлгэ эрэ дьиэлэригэр сылдьаллара. 90-с сылларга Дойдуга уларыта тутуу саҕаламмыта. Детсадтар баар, суох буолар кэмнэрэ турбуттара. Хайдах гынан детсады тутар, эспэт боппуруос турбута. Солун толкуй, саҥа саҕалааһын наадата өйдөммүтэ. Онно дошкольнай отдел начальнигынан үлэлиир, барыбытынан убаастанар Мария Ивановна Чичигинарова мындыр өйүнэн улууска экспериментальнай үлэлэр саҕаламмыттара.

         1995 с. Педагогическай наука кандидата Е.Д.Макаров салайааччытынан оскуоланы кытта бииргэ “Оҕону айылҕанан алтыһыннаран иитии” диэн тиэмэҕэ олоҕуран, саҥаны көрдьүүр экспериментальнай үлэ саҕаламмыта. “Айылҕа оҕото” диэн бастакы программа суруллубута. Дьэ, ити сыллартан саҕалаан, араас тиэмэлэргэ үлэлэлэр үлэлэр саҕаламмыттара. Өрөспүүбүлүкэҕэ, Россияҕа федеральнай площадка буолбуппут. Чинчийэр үлэлэр тэриллибиттэрэ, оҕолор сайдар экологическай эйгэлэрэ, тыл сайдыытыгар күүскэ үлэлэһии ыытыллыбыта. Иитээччилэр оҕолорго дакылааттары бэлэмнээн араас таһымнаах дьаһалларга кытталлара, пособиелары таһаарыы үлэлэрэ ыытыллыбыттара, өрөспүүбүлүкэтээҕи семинардарга, конкурстарга кыттан үлэбит уопута тарҕаммыта. 2005с. детсад үлэтигэр тосту уларыйыы үлэтэ киирбитэ. Научнай салайааччынан кпн Ольга Иннокентьевна Михалева буолбута. Ол курдук “К социальному партнерству через создание свободно-образовательного пространства” диэн тема көмүскэммитэ. Иитээччилэр 12 оҕо уонна улахан дьон түмсүүтүн тэрийбиттэрэ. Бу түмсүүлэргэ оҕолор бэйэлэрэ баҕаларынан, дьоҕурдарынан көрөн дьарыктаналлар, сайдаллар. Түмсүү сүрүн сыала: үөрэнээччилэри, учууталлары, төрөппүттэри, нэһилиэк олохтоохторун түмэн оҕолору сайыннарыы буолбута. Оҕо сөбүлүүр дьарыгын нөҥүө уйулҕатын сайыннарыы, оҕо бэйэтин салайына, дьарыгын талан үлэлиир дьоҕура үөрэммитэ, ис бэрээдэгин олохтооһуна, сайдар суолга киирэн билиигэ тардыһыыта   , олоххо миэстэтин көрдөөһүнэ, дьоҥҥо, оҕолорго сөптөөхтүк сыһыаннаһа үөрэниитэ саҕаламмыта. Иитээччилэр иитии-үөрэтии саҥа технологияларын баһылаатылар. Хас биирдии иитээччи бырайыагынан үлэлиир.

         2008с. VII-с республикатааҕы инновационнай бырайыактар, программалар конкурстарыгар детсад экспериментальнай отчуотун уонна саҥатеманы “Модель открытого образовательного пространства “Айыы оҕотун эйгэтэ” диэн проегы көмүскээн Саха республикатын Президенин Гранын ылары ситиспиппит”. Бу сылга иитээччи Ноева А.Г. республикатааҕы улуустан бастакынан “Бастыҥ иитээччи” диэн Саха республикатын Президенин Гранын  ылбыта.

         2009-2010с. методист Т.А. Макарова “Развитие творческой активности детей дошкольного возраста” диэн темаҕа диссертация суруйан, ХИФУ диссертациялыыр советыгар детсад педколлективын саҥа идеянан үлэлээбит үлэлэрин салайан, түмэн, научнай таһымҥа таһааран көмүскээн, педагогическай наука кандидата буолбута. Билигин Татьяна Алексеевна ХИФУ ПИ доцена, преподавателя. Биһиги научнай салайааччыбыт.

         “Көҥүл Айыы оҕотун иитии” диэн иитээччилэр түмсүүлэринэн оҕону иитэр-үөрэтэр программа тахсыбыта.

         2012с. “Моделирование образовательного пространства “Айылгы” детско-взрослое сообщество в ДОУ” диэн үөрэтэр методическай кинигэ тахсыбыта. Ааптардарынан Т.А.Макарова, О.И. Михалева, Е.П.Сивцева, С.В.Платонова буолбуттара.

         2013с. ФГОС ирдэбилин олоххо киллэриигэ пилотнай площадка уонна “Педагогический патронат” диэн проегынан инновационнай площадка статуһун ылбыппыт. Социальнай партнерствоҕа эбэтэр хардарыта үлэлэһиигэ – холобур Якутскай куорат “Прометейчик” детсадын кытта шефтэһэн, бииргэ үлэлииргэ договор түһэрсэн, биһиги иитээччилэрбит кинилэргэ киирэн дьаһаллары ыытан кэлэллэр. Кинилэр иитээччилэрэ кэлэн уопут ылан бараллар.

         “Лучший детский сад 2015года” республикатааҕы конкурска кыттан, “Лучшая образовательная программа развития ДОУ” диэн номинацияны ылбыппыт. 2016с. бу аҕыйах хонуктааҕыта Россияҕа ыытыллар “Национальнай реестрга” “Ведущие образовательные учреждения” иһигэр киирдибит.